Energie.nl

Over MONITweb

Sinds het verschijnen van het Brundtlandrapport eind jaren tachtig is het Nederlandse milieubeleid, en vooral het broeikasgasbeleid, geïntensiveerd. Begin jaren negentig is door het Ministerie van VROM gestart met het uitbrengen van Nationale Milieubeleids Plannen (NMP), later gevolgd door Klimaatnota's (o.a. de Uitvoeringsnota Klimaatbeleid). Ook op energiegebied zijn vanaf 1990 veel nieuwe activiteiten ontplooid door het Ministerie van Economische Zaken (EZ) en de maatschappelijke actoren, zoals de industrie (MJA's), energiedistributiebedrijven (MAP), woningbouwverenigingen en gemeenten. Deze activiteiten waren gericht op extra energiebesparing bij eindverbruikers, efficiëntere conversie in de energiesector en vergroting van het aandeel duurzame energie in het aanbod. Halverwege de jaren negentig ontstond bij EZ de behoefte aan regelmatige monitoring van de resultaten van al deze activiteiten, dat wil zeggen de effecten op de historische verbruikstrends op nationaal en sectoraal niveau.

MONIT: presentatie en analyse van verbruik- en emissietrends in de Nederlandse energievoorziening

Om de historische verbruiktrends te presenteren heeft de unit Beleidsstudies van het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN, Petten) het MONIT-systeem ontwikkeld. MONIT is een acroniem voor Monitoring Ontwikkeling Nationaal verbruik, Informatie en Trendanalyse. De eerste versie van MONIT stamt uit 1998, sindsdien is het systeem voortdurend uitgebreid en verbeterd. MONIT beschikt nu over cijfers voor verschillende soorten energieverbruik, in verschillende sectoren in de Nederlandse samenleving. Gegevens zijn beschikbaar voor de periode vanaf 1995. Naast de verbruikstrends op energiegebied worden ook de trends in de CO2-emissies van de energievoorziening gepresenteerd, en het systeem is geschikt gemaakt om toekomstige trends tot ver in de toekomst volgens scenario's weer te geven.

MONIT kan enerzijds de trends op energiegebied goed en gebruikersvriendelijk presenteren en anderzijds aangeven welke factoren verantwoordelijk zijn geweest voor de opgetreden veranderingen in het energieverbruik. De presentatie, in de vorm van grafiek en tabel, voorziet in de informatiebehoefte van iedereen die geïnteresseerd is in de energievoorziening en de daar opgetreden ontwikkelingen. De analyse kan beleidsmakers informeren over autonome effecten (bv economische ontwikkeling) en beleidsmatig te beïnvloeden effecten (bv besparing). Vooral het laatste is het meest van belang voor het beleid.

Waarom is het van belang trends over verschillende jaren zichtbaar te maken?

De trends in het verbruik van energie zijn voor verschillende partijen van belang. Voor de energiebedrijven levert dit informatie voor investeringsbeslissingen over uitbreiding van productiecapaciteit. Voor commercieel betrokkenen geeft dit een beeld waar groeimarkten aanwezig zijn. Wetenschappers proberen de historische trends te koppelen aan andere ontwikkelingen en op deze wijze de toekomstige ontwikkelingen beter in te schatten. Maar de belangrijkste reden om trends te analyseren ligt op het gebied van het beleid. In hoeverre komt de trend overeen met eerder opgestelde beleidsverwachtingen? Is er sprake van een tijdelijke of structurele afwijking? In welke sectoren treedt een afwijking op? Op basis van deze trendanalyse kan worden besloten om het beleid wel of niet aan te scherpen.